Alles over de nieuwe economie onder één dak.

Signaal 4: centrale banken kopen meer goud en halen goudreserves terug naar eigen bodem

Centrale banken kopen meer goud

Bert Slagter
Bert Slagter

Recessie-update: Centrale banken wereldwijd kopen recordhoeveelheden goud. En ze brengen hun goud van overzee terug naar eigen grondgebied. Intussen staat de goudprijs op recordhoogte. Verwachten ze een crisis? Het begin van een nieuw geldsysteem?

Recessie

Honderd jaar geleden hadden centrale banken goud, zilver en vreemde valuta in de kluis liggen als volledige dekking van de munten en bankbiljetten die ze uitgaven. Voor elke dollar, gulden of pond die werd uitgegeven lag er een bepaalde hoeveelheid edelmetaal in de kluis.

Tot 1963 stond er nog op het honderd-dollar-biljet dat deze ingewisseld kon worden voor goud: “In gold coin payable to the bearer on demand”. En het één-dollar-biljet uit 1928 hieronder heette nog een "silver dollar".

Die tijd ligt lang achter ons. Sinds 1944 zijn de meeste valuta niet meer rechtstreeks aan goud gekoppeld, maar via de dollar, dat heet het systeem van Bretton-Woods. En sinds 1971 is de koppeling met goud helemaal losgelaten.

Na 1971 hebben centrale banken gemiddeld genomen veel goud verkocht. In een systeem zonder goudstandaard kan dat zonder direct gevolg. Sommigen vermoeden dat ze goud verkochten om de goudprijs laag te houden, zodat de inflatie van de dollar niet zo zichtbaar zou worden.

Centrale banken kopen weer goud

Sinds 2010 wordt er weer meer gekocht dan verkocht. Opvallend genoeg zijn het met name de landen ten oosten van Europa die flink kopen. Rusland, China, Kazachstan, India, Saoedi-Arabië en Turkije voerden de afgelopen jaren de ranglijsten aan.

Opvallend was dat in 2018 en 2019 ook landen dichterbij zijn gaan kopen, zoals Hongarije en Polen.

Waarom zouden landen de laatste jaren meer goudreserves aanhouden? Vertrouwen ze het dollarsysteem niet meer? Weten ze iets dat wij niet weten?

Recordjaar

Het jaar 2018 was een recordjaar, met een netto aankoop van 651 ton. In het eerste half jaar van 2019 zitten we al op 374 ton, op weg naar een nieuw record dus.

In het jaarlijkse onderzoek van gold.org zegt 54% van de centrale banken de goudreserves te gaan vergroten, en geen enkele centrale bank verwacht de goudreserves te verkleinen.

Goud terug naar eigen bodem

Tot slot lijkt ons nog relevant om te noemen dat sommige landen de laatste jaren ook goud terugbrengen naar eigen bodem. Zo heeft Nederland een deel van het goud dat het in New York heeft opgeslagen in 2014 teruggebracht naar Amsterdam. Ook Duitsland en Oostenrijk hebben recent goud teruggehaald uit Amerika en Engeland.

Goud biedt stabiliteit en zekerheid in tijden van onrust en crisis. Onafhankelijk van elke munt, bank of instantie heeft en houdt het waarde. De toegenomen interesse wijst erop dat centrale banken en overheden zich voorbereiden op een rumoerige tijd.

Goudprijs flink gestegen

Centrale banken zijn niet de enige kopers van goud. Ook andere grote investeerders kopen goud in tijden van onrust en onzekerheid. De koers van goud (en zilver) is uitgebroken uit een jarenlange horizontale trend. En flink ook. In dollars staat de koers nu ruim 20% hoger dan in april. In euro's heeft goud zelfs de hoogste koers ooit neergezet.

Analisten verwachten dat hiermee een jarenlange nieuwe bull market gestart is, en dat we koersen ruim boven de $2500 kunnen verwachten. De verwachting is dat zilver nog een inhaalslag voor de boeg heeft, en nog veel sneller zou kunnen stijgen, zie de kaart hieronder.

En dat kan snel gaan. Zeker als de onrust toeneemt door een nakende recessie en escalerende Trump-tweets. De goudkoers is daarmee een aardige indicator van de mate waarin professionele investeerders onrust verwachten.

Speelt bitcoin hierin nog een rol?

Hoewel bitcoin wel het digitale goud genoemd wordt, is van nog geen enkele centrale bank officieel bekend dat ze bitcoin kopen of er zelfs maar plannen voor hebben.

Saifedean Ammous heeft er een research paper over geschreven, en beargumenteert daarin dat het onwaarschijnlijk is dat centrale banken aan bitcoin beginnen. Hij beredeneert dat het uiteindelijk de eigen fiatmunt zal ondermijnen, en dat is een te groot risico.

Wel noemt hij de "reverse bank run" als interessant scenario. Als één centrale bank begint met bitcoin, dan zullen andere moeten volgen. Deze ontwrichtende rol zou bijvoorbeeld weggelegd kunnen zijn voor Noord-Korea, Iran, China of Rusland, als financiële aanval op de VS en het dollar-systeem. Maar dit is voorlopig nog niet aan de orde. 

Tot slot

Het laatste jaar wordt steeds vaker door politici en centrale bankiers gesproken over een nieuw monetair systeem, soms verhuld als a new finance of a new game. Steeds vaker, en steeds openlijker. Noemenswaardig is de speech van Mark Carney vorige week.

Bij een nieuw monetair systeem hoort een nieuwe wereldreservemunt. Het feit dat ze goud kopen en terughalen naar eigen bodem kan betekenen dat ze goud als onderdeel zien van dit nieuwe systeem.

Bert Slagter

Bert Slagter

Eén van de oprichters van LekkerCryptisch. Nerd, entrepreneur & weight lifter. Gelooft dat blockchain de infrastructuur en Bitcoin het geldsysteem van de komende decennia wordt. Probeert zichtbaar te maken wat dit betekent voor technologie, economie, bedrijven en samenlevingen. Oprichter van Procurios.

Reageer

Wil je naar aanleiding van dit bericht verder praten? Heb je een vraag, een aanvulling, of had je het zelf anders geschreven? Laat het ons weten, en praat mee in onze community. Veel directer, én een stuk gezelliger dan zo'n ouderwets reactieformulier. De groep is actief, behulpzaam, en voor iedereen toegankelijk.

Blijf op de hoogte

Wil je direct nieuwe blogposts lezen? Alle nieuwe publicaties plaatsen we op Twitter. Je kunt daar ook de belangrijkste ontwikkelingen volgen.